Debaty sejmowex907 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie subwencji oświatowej na rok 1999

   Odpowiadając na interpelację posła Ryszarda Hayna w sprawie planowanej na 1999 r. części oświatowej subwencji ogólnej, uprzejmie informuję, że w programie rządu modernizacja oświaty znajduje czołowe miejsce wśród celów rozwojowych kraju. Reforma oświaty ujęta jest w pakiecie czterech wielkich reform ustrojowych, które realizowane będą od 1 stycznia 1999 r. Jest oczywiste, że muszą one mieć konsekwencje finansowe uwzględnione w budżecie państwa.    Powyższe zamierzenia znajdują swoje odzwierciedlenie w przyjętym przez rząd projekcie budżetu państwa na rok 1999. Przewiduje się w nim, że wydatki na oświatę wyniosą 18 990 712 tys. zł, co stanowi 3,19% udziału w PKB.    W przyjętych przez rząd założeniach polityki społeczno-gospodarczej na rok 1999 wśród zasadniczych reform społecznych przewiduje się rozpoczęcie kompleksowej reformy systemu edukacji, gwarantując podjęcie działań związanych z reformą ustroju szkolnego; uruchomienie 6-letniej szkoły podstawowej oraz I klasy gimnazjum.    Podstawową formą finansowania wydatków bieżących oświaty w roku 1999 będzie część oświatowa subwencji ogólnej określona w projekcie ustawy budżetowej na rok 1999 w łącznej kwocie 16 550 448 tys. zł, która stanowi 12,8% planowanych dochodów budżetu państwa. Jest to zgodne z ustawą z dnia 9 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (przyjętą przez obie izby parlamentu). Ustawa ta przewiduje, że od dnia 1 stycznia 1999 r. system subwencji oświatowych, jako części składowych subwencji ogólnej, dotyczyć będzie wszystkich szczebli samorządowych - w odniesieniu do zadań szkolnych realizowanych przez poszczególne szczeble samorządowe na podstawie postanowień ustawy z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie systemu oświaty. W skład części oświatowej subwencji ogólnej wejdzie uprzednia subwencja na zadania oświatowe dla gmin w zakresie szkół podstawowych, wynikająca z postanowień dotychczasowej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin (DzU z 1998 r. nr 30, poz. 164 z późn. zm.).    W skład części oświatowej subwencji ogólnej włączone zostanie również finansowanie szkół ponadpodstawowych i placówek oświatowych:    - przejętych przez gminy na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 1966 r. nr 67, poz. 329 z późn. zm.). Dotyczy to 185 gmin, które na prowadzenie tych zadań otrzymywały dotacje celowe z budżetu wojewodów,    - dotychczas prowadzonych przez gminy o statusie miasta na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz miejskich strefach usług publicznych (DzU z 1997 r. nr 36, poz. 224 z późn. zm.).    Przechodząc do bardziej szczegółowych uwag, uprzejmie informuję, że przewidziana dla gmin część oświatowa subwencji dla szkół podstawowych ustalona została w wyniku waloryzacji inflacyjnej tegorocznej subwencji (o 8,5%) oraz prognozowanego realnego wzrostu płac (o 2%), w odniesieniu do występujących globalnych relacji wydatków płacowych (87%) oraz pozapłacowych (13%). Do omawianej subwencji włączono także kwotę 37 282 tys. zł z przeznaczeniem na dofinansowanie realizacji przez szkoły podstawowe zajęć z zakresu wiedzy o życiu seksualnym człowieka. W ramach omawianej subwencji przewiduje się finansowanie od dnia 1 września 1999 r. wydatków bieżących związanych z utworzeniem klas pierwszych gimnazjów, będących nowym elementem reformowanego ustroju oświaty.    Podziału subwencji oświatowej dla 2489 gmin dokonano według formuły algorytmicznej wynikającej z rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie algorytmu podziału między gminy subwencji na zadania oświatowe (DzU nr 21, poz. 93), z określonymi modyfikacjami dotyczącymi roku 1999. Modyfikacje te dotyczą głównie zmiany wskaźników kwotowych, stosowanych w formule algorytmu, ze względu na prognozowaną stopę inflacji i realnego wzrostu płac, w odniesieniu do przeciętnych kwot wynagrodzeń nauczycieli powiązanych ze wskaźnikiem struktury ich kwalifikacji, a także przeciętnej kwoty środków na wynagrodzenia pracowników szkół podstawowych nie będących nauczycielami. Zastosowano również parametr progowy zapewniający gminom wzrost subwencji w 1999 r. z tytułu prowadzenia szkół podstawowych na poziomie nie niższym od 108,1%, w relacji do kwoty subwencji z roku 1998, a więc w skali prognozowanej na 1999 r. stopy inflacji, w ujęciu grudzień 1999 r. do grudnia 1998 r., mimo zmniejszającej się skali zadań edukacyjnych spowodowanej niżem demograficznym w szkołach podstawowych. (Tego rodzaju regułę korekty algorytmicznej stosowano także w poprzednich latach).    Do wstępnego podziału na rzecz gmin na zadania związane z prowadzeniem szkół podstawowych przeznaczono kwotę 10 455 173 tys. zł, a o wstępnym podziale tej subwencji gminy zostały powiadomione przez ministra finansów w dniu 28 października 1998 r.    Pozostała kwota części oświatowej subwencji ogólnej przewidziana jest na włączenie do subwencji oświatowej (dla gmin, powiatów i województw), jej nowego elementu, związanego z finansowaniem od 1999 r. w ramach tej subwencji szkół ponadpodstawowych. Rozdysponowanie części oświatowej subwencji ogólnej na rzecz wspomnianych wyżej samorządów terytorialnych dokonane będzie na podstawie zasad, określonych we wspomnianym rozporządzeniu wykonawczym ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.    Z uwagi na radykalną zmianę uwarunkowań funkcjonowania, zarządzania i finansowania w nowym układzie terytorialnym i kompetencyjnym zakłada się, że zasady te dotyczyć będą roku 1999, jako okresu dostosowawczego. Powinno to zapewnić możliwie optymalną adekwatność przejętego przez samorządy zakresu zadań szkolnych i środków na ich finansowanie oraz zapoczątkować proces wyrównywania poziomu finansowania analogicznych zadań oświatowych.    Podstawą przyjętych w tym zakresie propozycji rozwiązań jest:    - liczba uczniów w określonych typach i rodzajach szkół w stosownym ujęciu przeliczeniowym,    - standaryzacja rocznych wydatków na 1 ucznia w poszczególnych typach i rodzajach szkół oraz profilach kształcenia zawodowego dokonana na podstawie wykonania wydatków bieżących w 1997 r., przy uwzględnieniu prognozowanych wskaźników inflacyjnych dla lat 1998 i 1999,    - zastosowanie w 1999 r. parametrów i wskaźników korygujących, które powinny umożliwić restrukturyzację wydatków odbiegających od poziomów standardowych.    Podziału tak określonych kwot subwencji na poszczególne szkoły dokonają odpowiednie organy określonych szczebli samorządu terytorialnego.    Wydzielenie w subwencji ogólnej części oświatowej przeznaczonej na prowadzenie zarówno szkół podstawowych jak i ponadpodstawowych, miało na celu umożliwienie samorządom swobodne dysponowanie łącznymi kwotami tych subwencji, poprzez planowanie, w miarę potrzeb, wydatków w określonych rozdziałach klasyfikacji budżetowej.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że przy określaniu jednostkom samorządu terytorialnego ostatecznej wielkości subwencji przeznaczonej na prowadzenie szkół podstawowych i ponadpodstawowych, z części oświatowej subwencji ogólnej - zgodnie z wolą parlamentu - odliczona zostanie 1% rezerwa tej subwencji z przeznaczeniem na dofinansowanie tych samorządów, które wystąpią o korektę subwencji na zadania oświatowe ze względu na specyficzne warunki realizacji zadań oświatowych, dofinansowanie programów racjonalizacji profilu szkół oraz kosztów ich działalności, do poziomu standardowego, a także innych uwarunkowań procesu kształcenia, które trudno jest wystandaryzować.    W projekcie ustawy budżetowej na 1999 r. w rezerwach celowych cz. 83 poz. 17, ujęta została kwota 96 000 tys. zł z przeznaczeniem na sfinansowanie pierwszej części wydatków związanych z rozpoczęciem reformy systemu oświaty w roku szkolnym 1999/2000.    Sekretarz stanu    Jarosław Bauc    Warszawa, dnia 2 grudnia 1998 r.