Debaty sejmowex907 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie polityki państwa wobec osób w wieku poprodukcyjnym

   Odpowiadając na przesłaną przez dyrektora Sekretariatu Prezesa Rady Ministrów przy piśmie SJB 44-284/99 z dnia 24 maja 1999 r. interpelację pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie polityki państwa wobec osób w wieku poprodukcyjnym, uprzejmie informuję, że podejmowane są działania na rzecz poprawy warunków życia tej grupy osób.    Najważniejsze kierunki tych działań to: profilaktyka starości, przygotowanie do przejścia na emeryturę, leczenie, zapewnienie bezpieczeństwa materialnego oraz likwidacja źródeł samotności. Chodzi tu przede wszystkim o kształtowanie pożądanych zachowań, zarówno w zakresie życia psychicznego jak i socjalnego oraz wspomaganie poprzez stymulację, pielęgnację, podtrzymywanie kontaktów społecznych, aktywność fizyczną i umysłową, dostosowaną do wieku i stanu zdrowia, a także zaakceptowania zmian zachodzących w tym okresie życia, poradnictwo w sytuacjach problemowych, regularna kontrola zdrowia i leczenie oraz zaspokojenie potrzeb życiowych.    Na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej funkcjonujące w każdej gminie ośrodki pomocy społecznej organizują wsparcie dla tych, którzy nie radzą sobie samodzielnie z własnymi trudnościami. Ustawa daje prawo do pomocy każdemu, kto własnym lub najbliższej rodziny wysiłkiem nie jest w stanie tego czynić. W myśl ustawy krąg osób i rodzin uprawnionych do pomocy społecznej jest szeroki, a proponowany zakres świadczeń socjalnych różnorodny. Obok świadczeń finansowych, udzielanych osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej w różnych formach zasiłków pieniężnych, przewidziane są inne niepieniężne formy pomocy. Są to: praca socjalna, czyli działalność zawodowa pracownika socjalnego, skierowana na wspieranie osób i rodzin w celu wzmacniania ich zdolności do samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie, udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym, świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub w ośrodkach wsparcia, do których należą dzienne domy pomocy, środowiskowe domy samopomocy, ośrodki opiekuńcze bądź kluby seniora oraz mieszkania chronione.    Usługi opiekuńcze przysługują osobie starszej, chorej, niepełnosprawnej, wymagającej pomocy innych osób w czynnościach dnia codziennego. Obejmują pomoc w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, pielęgnację zaleconą przez lekarza oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Natomiast ośrodki wsparcia zapewniają w zależności od potrzeb całodzienny pobyt, posiłek, podstawowe świadczenia opiekuńcze oraz rekreacyjno-kulturalne.    Ponadto zgodnie z cytowaną powyżej ustawą o pomocy społecznej w razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę osoba wymagająca całodobowej opieki może ubierać się o skierowanie do domu pomocy społecznej o zasięgu lokalnym lub ponadgminnym. Lokalne domy pomocy społecznej prowadzone są przez gminy, zaspokajają potrzeby mieszkańców zamieszkujących na terenie danej gminy. Natomiast ponadgminne domy pomocy społecznej zaspokajają potrzeby mieszkańców powiatu w tym zakresie. Są to samorządowe jednostki budżetowe, mogą być prowadzone przez starostę lub na jego zlecenie przez związki wyznaniowe, organizacje społeczne, na podstawie zawartej umowy.    Działalność ponadgminnych domów pomocy społecznej dotuje budżet państwa. Szczegółowe zasady ustalania dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie ponadgminnych domów pomocy społecznej reguluje rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 17 maja 1999 r. Dotacja stanowi uzupełnienie środków własnych powiatu, w tym wpływów z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej przeznaczonych na organizowanie i zapewnienie usług w domach pomocy społecznej.    Działalność na rzecz ludzi starszych wspomaga sektor pozarządowy, w tym stowarzyszenia, fundacje, organizacje kościelne i inne organizacje społeczne. Wśród organizacji, które deklarują wsparcie dla ludzi starszych można wyróżnić trzy typy działalności:    - organizacje kierujące bezpośrednio swoją działalność na ludzi starszych i niepełnosprawnych, oferujące im konkretne formy pomocy,    - fundacje i stowarzyszenia emerytów, podejmujące działania ukierunkowane przede wszystkim na utrzymanie poziomu świadczeń emerytalnych, np. Fundacja ˝Emeryt z Warszawy˝ czy Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów o zasięgu ogólnopolskim,    - organizacje kombatanckie, jak np. Związek Sybiraków, Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.    Do najczęściej oferowanych przez organizacje form wsparcia należy wsparcie finansowe, rozdawnictwo odzieży i żywności, a także opieka pielęgnacyjna zapewniana ludziom starszym i niepełnosprawnym. Ponadto podejmują inne działania na rzecz osób starszych, w zakresie wsparcia moralnego, psychologicznego, poradnictwa indywidualnego, tworzenia kontaktów społecznych, obrony interesów, organizowania wypoczynku i rekreacji. Spośród organizacji, które nastawiają swoją działalność na organizowanie czasu wolnego osób starszych czy rozwijania ich zainteresowań, należy wymienić uniwersytety trzeciego wieku. Na uwagę zasługuje również działalność Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego, które propaguje problematykę gerontologii społecznej, klinicznej i teoretycznej. W ostatnich latach stowarzyszenia i fundacje podejmują się opieki nad osobami umierającymi w swoich domach oraz w tworzonych hospicjach. Działalność ta obejmuje również ludzi starszych.    Jednocześnie pragnę nadmienić, że aktualnie obchodzimy proklamowany przez Organizację Narodów Zjednoczonych Międzynarodowy Rok Seniorów. Powołana została Rada Obchodów Międzynarodowego Roku Seniorów w 1999 r. Przewodniczącym tej rady został pan Kazimierz Kapera, sekretarz w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pełnomocnik rządu ds. rodziny. Nad całością obchodów patronat objął pan premier Jerzy Buzek. Opracowany został tematyczny program rządowy obchodów Roku Seniorów w układzie kwartalnym, uwzględniający niezależne inicjatywy oraz planowane konferencje i sympozja. W wyniku inicjatyw administracji publicznej i niezależnych inicjatyw obywatelskich organizowane są seminaria, konferencje oraz różne imprezy okolicznościowe, poświęcone ludziom starszym.    W związku z powyższym w zakresie pomocy społecznej podejmowane są szerokie działania na rzecz wspierania osób starszych i niepełnosprawnych oraz ich rodzin. Jednocześnie powinny temu sprzyjać wprowadzone w ostatnim czasie reformy.    Wyrażam więc nadzieję, na dalszy rozwój tej działalności przede wszystkim w strukturach samorządów terytorialnych, co pozwoli na lepsze zaspokajanie potrzeb tej części naszego społeczeństwa.    Sekretarz stanu    Joanna Staręga-Piasek    Warszawa, dnia 1 czerwca 1999 r.