Debaty sejmowex907 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie efektów prywatyzacji polskiej gospodarki w świetle danych zawartych w książce pt. ˝Wielki przekręt - klęska polskich reform˝ autorstwa prof. Kazimierza Z. Poznańskiego

   W związku z uznaniem przez panią poseł Izabellę Sierakowską odpowiedzi na interpelację w sprawie efektów, jakie przynosi polskiej gospodarce prywatyzacja, w świetle danych przytoczonych przez prof. K. Poznańskiego w książce pt. ˝Wielki przekręt. Klęska polskich reform˝, za niewystarczającą, zgodnie z art. 120 ust. 3 regulaminu Sejmu, przesyłam następujące dodatkowe wyjaśnienia.    Wycena majątku przemysłowego i bankowego, dokonana przez prof. Poznańskiego przy pomocy szacowania współczynnika kapitałochłonności dochodu narodowego jest bardzo niedokładna, a wnioski wysnuwane na tej podstawie są zbyt daleko idące. Wszelkie szacunki o charakterze makroekonomicznym nie dają rezultatów w konfrontacji z konkretnymi wycenami podmiotów gospodarczych. Według wykładni ekonomicznej zaprezentowanej w interpelacji należy przyjąć założenie, że wzrost wartości współczynnika kapitałochłonności (oszacowanego przez prof. K. Poznańskiego na poziomie 3) powoduje zgodnie z zaproponowanym równaniem wzrost wartości banków i przemysłu. Stąd prosta droga do stwierdzenia, że majątek mniej efektywny jest więcej wart od bardziej efektywnego, a twierdzenie takie nie może być prawdziwe.    Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, iż w zmieniających się warunkach gospodarczych z jednej jednostki kapitału w różnych latach wytwarzany jest różny dochód narodowy czy produkt krajowy brutto, nie można go przyjąć jako właściwej podstawy szacunku wartości majątku narodowego. Dodatkowo, nie wydaje się, aby prof. Poznański w swoich rozważaniach brał pod uwagę funkcję wartości pieniądza w czasie.    Ze względu na podane wyżej zastrzeżenia MSP nie prowadzi tego typu analiz, co uniemożliwia prowadzenie polemiki z poglądami prof. K. Poznańskiego, niezależnie od tego, czy nazwiemy je naukowymi, czy ˝okołonaukowymi˝.    Znajomość stanu posiadania skarbu państwa jest niezbędnym warunkiem kreowania polityki gospodarowania mieniem skarbu państwa i jego ochrony. Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących skarbowi państwa nakłada na ministra obowiązek prowadzenia zbiorczej ewidencji majątku skarbu państwa. Systematyczna ewidencja majątku skarbu państwa prowadzona jest przez MSP od końca 1996 r. Corocznie opracowywane jest ˝Sprawozdanie o stanie mienia skarbu państwa˝, które przedkładane jest Radzie Ministrów, a z jej upoważnienia Sejmowi.    Pani poseł posługuje się w interpelacji pojęciem ˝realnej wartości kapitału˝. Prowadzona przez odpowiedni departament MSP wycena składników majątkowych nie jest prowadzona w ujęciu ˝realnym˝, lecz ewidencyjnym. Dla podmiotów gospodarczych oznacza to, że:    1) wartość przedsiębiorstwa państwowego i jednoosobowej spółki skarbu państwa jest przyjmowana jako równa wartości księgowej majątku podmiotu netto (aktywa pomniejszone o zobowiązania);    2) wartość akcji notowanych na giełdzie odnotowywana jest według kursu z jednego dnia - dnia ostatniego notowania w danym roku;    3) wartość akcji w innych spółkach ustalana jest według wartości nominalnej akcji.    Wycena ˝realnej wartości kapitału˝, czyli określenie wartości rynkowej poszczególnych składników majątkowych, możliwa jest wyłącznie w przypadku istnienia rynku z odpowiednio dużą częstotliwością notowań i dlatego może być zastosowana jedynie w odniesieniu do spółek giełdowych (patrz pkt 2).    Przy takich założeniach wartość ewidencyjna "kapitałów" należących do skarbu państwa (bez gruntów) wynosi: Stan na 31 XII Akcje skarbupaństwa(w mld zł) Przedsiębiorstwapaństwowe(w mld zł) 1996 r. 95 b.d. 1997 r. 82 50 1998 r. 98 42 1999 r. 105 32    Szczegółowe dane dotyczące poszczególnych składników mienia skarbu państwa (bez gruntów oraz innych składników majątku zasobu własności rolnej) wg stanu na koniec 1999 r. przedstawia następująca tabela: Wyszczególnienie Wartość na31 grudnia 1999 r. Fundusze własne przedsiębiorstw państwowych w nadzorze wojewodów 7,0 mld zł Fundusze własne przedsiębiorstw powołanych ustawami (PKP, PPPL, Poczta Polska) 18,6 mld zł Fundusze własne przedsiębiorstw i banku w nadzorze właścicielskim MSP 6,2 mld zł Fundusze własne przedsiębiorstw państwowych dla których organem założycielskim jest minister obrony narodowej i pozostałe organy centralne 0,5 mld zł Fundusze własne jedoosobowych spółek skarbu państwa 65,1 mld zł Rynkowa wartość udziałów w spółkach giełdowych 34,9 mld zł Wartość nominalna akcji i udziałów w innych spółkach 4,5 mld zł    Jeżeli chodzi o sektor bankowy, to wszechstronnej analizy jego stanu dokonuje Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego. Według ostatniego raportu Inspektoratu, prezentującego stan polskiego systemu bankowego na koniec pierwszego półrocza 2000 r., aktywa netto systemu bankowego wynosiły 422,1 mld zł. Realny wzrost aktywów miał miejsce w 50 bankach komercyjnych, a realny spadek w 24 bankach. Kapitał akcyjny wniesiony do banków przez inwestorów zagranicznych stanowił równowartość 4,3 mld zł (52,6% ogółu kapitałów polskiego systemu bankowego), z czego 19,8 mln zł przypada na należące do podmiotów zagranicznych akcje banków z przewagą kapitału polskiego.    W tym samym okresie suma funduszy podstawowych i uzupełniających systemu bankowego wyniosła 33,5 mld zł (z tego banków komercyjnych 31,9 mld zł (95,3%), a spółdzielczych 1,6 mld zł). Fundusze własne systemu bankowego osiągnęły poziom 29,1 mld zł, z czego na banki komercyjne przypadało 27,6 mld zł.    Zgodnie z ustawą o finansach publicznych przychody z prywatyzacji majątku skarbu państwa stanowią przychody budżetu państwa i są środkami publicznymi. Dysponentem tych środków jest minister finansów.    Według ˝Kierunków prywatyzacji w 1999 r.˝ budżet miał być zasilony kwotą 6,9 mld zł. Wykonano 193,4% planowanych przychodów, osiągając kwotę 13 347,5 mln zł.    Struktura przychodów z prywatyzacji w 1999 r. kształtowała się następująco:    - prywatyzacja pośrednia - 12 949,7 mln zł, w tym z Agencji Prywatyzacji - 110,1 mln zł,    - prywatyzacja bezpośrednia - 388,7 mln zł, w tym z Agencji Prywatyzacji - 1,3 mln zł,    - pozostałe przychody - 9,1 mln zł.    Poniższa tabela prezentuje przychody budżetu państwa z prywatyzacji, uzyskane w latach 1991-1999, z wyodrębnieniem sektora bankowego. Przychody*) budżetu państwa z prywatyzacji, uzyskane w latach 1991-1999 (w mln zł): Rok Przychody ogółem z prywatyzacji pośredniej bezpośredniej razem w tym banków: 1991 170,9 140,5 - 30,4 1992 484,5 310,1 1,4 174,4 1993 780,0 493,4 54,0 287,0 1994 1 594,8 1 271,9 425,2 322,9 1995 2 641,6 2 235,5 521,3 406,1 1996 3 749,8 2 776,4 831,1 973,4 1997 6 537,7 6 178,6 2 924,5 359,1 1998 7 068,7**) 6 619,9 1 534,7 428,0 1999 13 347,5**) 12 949,7 8 221,8 388,7 *) do 1997 r. były to dochody. **) kwoty te zawierają także tzw. pozostałe przychody, jak: odsetki, prywatyzacja mienia polikwidacyjnego, rozliczenia lat ubiegłych.    Wszystkie wpływy z prywatyzacji są przychodami budżetu państwa. Wpływy, jakie osiągają spółki ze sprzedaży majątku, akcji czy udziałów będących własnością akcjonariuszy/wspólników innych niż skarb państwa, nie są przez MSP ewidencjonowane.    Dodatkowe informacje dotyczące stanu prywatyzacji, a także makroekonomicznych i społecznych aspektów prywatyzacji w Polsce i na świecie znajdzie pani poseł w ˝Raporcie o przekształceniach własnościowych w 1999 r.˝, który przesyłam w załączeniu.*)    Minister    Andrzej Chronowski    Warszawa, dnia 20 października 2000 r.