Debaty sejmowex907 Kadencja

Interpelacja w sprawie podstawowych problemów więziennictwa

   Szanowny Panie Ministrze! W ostatnim okresie czasu otrzymałem wiele alarmujących sygnałów odnoszących się do niezwykle trudnej sytuacji, w jakiej znalazło się polskie więziennictwo. Problem dotyczy zarówno drastycznej sytuacji materialnej obiektów, w których przebywają osadzeni, jak również kadry funkcjonariuszy Służby Więziennej. Powyższe problemy są bezpośrednio wynikami przeludnienia i niedofinansowania wynikającego z trwałej tendencji do ograniczania środków na realizację zadań stawianych Służbie Więziennej. Sygnalizowany problem unaoczniają dane, według których udział w budżecie więziennictwa systematycznie spadał od 43,54% w 1991 r. do 24,64% w roku 2003. Wskazany trend spowodował ograniczenie wydatków bieżących więziennictwa. Przyznawane kolejnymi ustawami środki zaspokajały jedynie ok. 60-70% realnych, oszczędnie zgłaszanych potrzeb. Środki te przeznaczane były m.in. na utrzymanie zdecydowanie mniejszej liczby więźniów, niż było ich w rzeczywistości. Obecna sytuacja więziennictwa generowana jest również znacznym wzrostem liczby osadzonych w porównaniu z latami ubiegłymi. Świadczy o tym fakt, że od stycznia 1999 roku do chwili obecnej liczba miejsc, którymi dysponowało więziennictwo dla osadzonych, wzrosła z niespełna 65 tysięcy do ponad 69 tysięcy, natomiast liczba osadzonych wzrosła z ok. 54 tys. do niemal 83 tys., a liczba ta ciągle rośnie. Jednocześnie na wysokim poziomie utrzymuje się liczba orzeczeń oczekujących na wykonanie.    Do zakładów karnych i aresztów śledczych trafia obecnie coraz więcej przestępców brutalnych, agresywnych, związanych z przestępczością zorganizowaną. Należy zwrócić uwagę, że z jednej strony wywołuje to potrzebę zdecydowanego podniesienia poziomu trudności pracy, z drugiej stawia wysokie wymagania w zakresie stopnia zabezpieczenia ochronnego jednostek penitencjarnych.    Jednym z problemów jest przeludnienie więzień, które przekracza stan normy 18-20%, a w niektórych przypadkach nawet 150%. Powoduje, że dalece odbiega to od standardów więziennych, jakich oczekuje Rada Europy. Istotnym problemem jest również stan infrastruktury więziennictwa. Problem dotyczy przede wszystkim trudności z utrzymaniem i bieżącą eksploatacją obiektów i urządzeń (w około 20 więzieniach nie będzie można w ogóle podjąć koniecznych remontów i prac odtworzeniowych), a także stanu środków transportu więziennictwa. W związku ze złą sytuacją finansową utrudnione jest również oddziaływanie penitencjarne związane ze zmniejszającą się bazą lokalową, niedoborem środków na działalność kulturalno-oświatową oraz niedoborami kadrowymi.    Obecna sytuacja kadry więziennej stanowi jeden z głównych problemów polskiego więziennictwa. Nawarstwiające się od lat braki etatowe oraz wzrost populacji osadzonych, powodują, że praktycznie ta sama liczba funkcjonariuszy i pracowników więziennictwa zobowiązana jest wykonywać znacznie więcej zadań. Dowodzi tego fakt, że w styczniu 2000 roku na jednego funkcjonariusza przypadało średnio 2,54 osadzonego, w grudniu 2001 roku 3,66, a obecnie wynosi 3,76. W konsekwencji, by sprostać obowiązkom, funkcjonariusze zmuszeni są pracować w godzinach ponadnormatywnych, co wymaga zwielokrotnionego wysiłku. W związku z niedoborami kadrowymi istnieje groźba pogorszenia się stanu bezpieczeństwa w tych placówkach, jak również stoi pod znakiem zapytania niezwykle istotna efektywność oddziaływań wychowawczych. Bez zabezpieczenia etatowego nie uda się również zrealizować zawartych w programie ˝Bezpieczna Polska˝ zadań związanych z przejęciem od policji niektórych obowiązków konwojowych, jak też wprowadzenia w aresztach śledczych i zakładach karnych rozpoznania.    Problemy z płynnością finansową jednostek organizacyjnych więziennictwa nie są jedynie ich udziałem, ale powodują też poważne perturbacje w otoczeniu społecznym więzień. Przedkładają się również na kooperujących z zakładami karnymi i aresztami śledczymi dostawców towarów i usług.    Szanowny Panie Ministrze! W związku ze złożoną i pogarszającą się sytuacją polskiego więziennictwa, wynikającą z niedofinansowania, pozwalam sobie skierować do Pana Ministra następujące pytania:    1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo, żeby poprawić omawiany stan rzeczy?    2. Czy możliwe jest wyasygnowanie z budżetu Ministerstwa Sprawiedliwości niezbędnych środków na utrzymanie powyższych placówek?    3. Jeśli nie, to czy Ministerstwo rozważa alternatywne rozwiązania problemów, z jakimi boryka się polskie więziennictwo, np. zagospodarowanie bazy powojskowej, która znajduje się na terenie województwa lubuskiego (Gubin), gdzie w miarę wysokich nakładów można przygotować obiekty do potrzeb więziennictwa?    Z poważaniem    Poseł Bogusław Wontor    Zielona Góra, dnia 16 lutego 2004 r.