Debaty sejmowex907 Kadencja

Interpelacja w sprawie planowanego zmniejszenia środków na prowadzenie warsztatów terapii zajęciowej

   Szanowny Panie Ministrze! W chwili obecnej w Polsce działa ponad 500 warsztatów terapii zajęciowej. Korzysta z nich ponad 16 000 osób niepełnosprawnych niezdolnych do pracy w stopniu umiarkowanym i znacznym.    Warsztaty są najlepszym i chyba jedynym nieobciążonym złą sławą efektem pierwszej ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych z 1991 r. Trafiły do nich przede wszystkim osoby niepełnosprawne w młodym wieku, które wcześniej czuły się odrzucone na margines życia społecznego, a często wręcz izolowane od otaczającego je świata. Dały im szanse rozwoju, a dzięki poziomowi finansowania wykraczającemu ponad koszty czystej opieki doprowadziły do ujawnienia ogromnego potencjału społecznego, energii, zdolności i potrzeb osób przedtem uznawanych za niezdolne do niczego. W wielu środowiskach lokalnych, a także w wielu rodzinach uczestników warsztaty stały się nośnikiem nowych nadziei, humanistycznych wartości i animatorem życia społecznego w społecznościach lokalnych.    Z warsztatami terapii zajęciowej wiąże się też znaczące nadzieje na zdobycie przez osoby niepełnosprawne kompetencji społecznych i umiejętności pracy, co jest szczególnie ważne teraz, kiedy aktywizacja życiowa i zawodowa całego społeczeństwa oraz walka z wykluczeniem stają się priorytetem.    Przewidziana w art. 9 ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji oraz o zmianie innych ustaw z 20.XII.2002 r. (Dz.U. Nr 7 poz. 79 z 2003 r.) sekwencja zmniejszania dofinansowania ze środków PFRON na rzecz przejmowania tych obowiązków przez samorządy i inne podmioty określa na rok 2005 - 90%, 2006 - 80%, 2007 - 75% i rok 2008 - 70% udział PFRON. Ma się również zmniejszać dofinansowanie PFRON do kosztów tworzenia warsztatów terapii zajęciowej. W projekcie nowej ustawy o wspieraniu zatrudnienia oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w art. 106 przewiduje się maksymalne dofinansowanie ze środków PFRON działalności warsztatów terapii zajęciowej na poziomie: 2005 r. - 90%, 2006 r. - 85%, 2007 r. - 75%, 2008 r. - 70% tych kosztów.    Zmniejszenie finansowego zaangażowania PFRON bez ustawowych gwarancji, że samorządy uzupełnią powstającą lukę, jest początkiem końca. Już teraz wiele samorządów uprzedza, że nie ma środków na warsztaty terapii zajęciowej i że finansowanie tej formy nie jest ich zadaniem.    Planowane zmiany o charakterze oszczędnościowym i systemowym zagrażają stabilności tych placówek oraz standardowi pracy terapeutycznej w integracji. Środki za małe na zatrudnienie wykwalifikowanego personelu terapeutycznego oraz zakup materiałów do terapii, a także pokrywanie kosztów kontaktowania się ze środowiskiem otwartym, bardzo często doprowadzą do zmiany warsztatów terapii zajęciowej w zamknięte, opiekuńcze przechowalnie.    Organizacje społeczne i inne podmioty zajmujące się niesieniem pomocy niepełnosprawnym domagają się skreślenia art. 9 z ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji oraz o zmianie innych ustaw z 20 grudnia 2002 r., a także art. 106 z projektu ustawy o wspieraniu zatrudnienia oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Ponadto wnioskują o dokonanie zmiany brzmienia art. 10b ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 27 sierpnia 1997 r. (z późn. zm.) i art. 27 ust. 1 projektu ustawy o wspieraniu zatrudnienia oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych i wprowadzenie zapisu mówiącego, iż koszty utworzenia, działalności i wynikające ze zwiększenia liczby uczestników warsztatu terapii zajęciowej finansuje Fundusz.    Usprawnianie funkcjonalne i rehabilitacja społeczna młodych osób, umiarkowanie i znacznie niepełnosprawnych jest niezbędnym wstępem aktywizacji zawodowej. Dlatego też ograniczanie środków PFRON na ten cel należy uznać za nieracjonalne i wysoce krzywdzące.    Mając na uwadze powyższe fakty, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie następujących wyjaśnień:    1. Jakie jest Pańskie stanowisko wobec przedstawionych wyżej postulatów wysuwanych przez organizacje społeczne i inne podmioty zajmujące się niesieniem pomocy niepełnosprawnym?    2. Czy Pański resort zamierza podjąć działania zmierzające do zmiany wspomnianych wyżej przepisów tak, by warsztaty terapii zajęciowej były w dalszym ciągu finansowane przez PFRON, lub też - w przypadku pozostawienia w art. 9 ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji oraz o zmianie innych ustaw z 20 grudnia 2002 r. (Dz.U. Nr 7 poz. 79 z 2003 r.) zapisów o zmniejszaniu dofinansowania ze środków PFRON - wprowadzenia finansowania tych warsztatów do wykazu zadań samorządów i zapewnienia im źródeł dochodów niezbędnych do realizacji tego zadania?    3. Dlaczego - właśnie teraz, kiedy wprowadzana jest Narodowa Strategia Integracji Społecznej i Krajowy Plan na Rzecz Integracji - planowane jest odebranie funduszy na jedną z najbardziej efektywnych norm aktywizacji życiowej i zawodowej?    4. Czy Ministerstwo Polityki Społecznej lub jednostki mu podległe przeprowadziły symulacje konsekwencji zmniejszenia poziomu finansowania warsztatów terapii zajęciowej przez PFRON, a co za tym idzie - nieuchronnej likwidacji dużej ich części?    5. Czy można liczyć na jakiekolwiek oszczędności w sytuacji, gdy osoby niepełnosprawne, szczególnie młode, będą pobierać renty inwalidzkie i korzystać z wielu innych form pomocy społecznej, nie mając szansy na zdobycie nowych umiejętności umożliwiających im aktywizację życiową i zawodową?    Proszę Pana Ministra o ponowne, wnikliwe przeanalizowanie potencjalnych negatywnych następstw zmniejszenia poziomu finansowania warsztatów terapii zajęciowej i podjęcie takich działań, które zapobiegną wprowadzeniu w życie rozwiązań, które mogłyby do nich doprowadzić.    Liczę na Pańskie zrozumienie dla tysięcy osób korzystających z tej formy aktywizacji życiowej i zawodowej.    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Zbigniew Janowski    Warszawa, dnia 23 września 2004 r.